رساله اى است درعلم هيأت شامل ابواب مختلف كه دراين نسخه تا باب شصت موجود است . مؤلف كه خودرا حامد بن خضر معروف به ابن خجندى معرفى نموده ، گويد : ( ان اول ما يحتاج اليه من العمل بالصحيفة الافاقيه بعد معرفة الاصطرلاب معرفة الجيب المستوى والمعكوس اللذين مستخرجان من ظهر الاسطرلاب المجيب ) ، باب اول درمعرفت جيب مستوى باب دوم درمعرفت جيب معكوس ، سوم درمعرفت قوس جيب مستوى ، چهارم درمعرفت قوس جيب معكوس . . . باب 59 معرفت جزئى كه كوكب با آن به جريان مى افتد ، باب 60 معرفت رؤيت هلال . [ درفهرستواره كتابهاى فارسى 4 / 2689 و 2690 ؛ دو رساله دراين باره به فارسى معرفى شده است ] 6046 ) نسخه شماره : 1 / 694 - 164 / 4 آغاز : بسمله الحمدلله على نعمه المتظاهرة آياته الطاهرة وصلاته على خير خلقه محمد واله يقول الفقير حامد بن الخضر المعروف بابن الخجندى ان جميع مايعلم بالمقنطرات وبخطوط الساعات . . . انجام : وان كانت الشمس فى اربعة ابراج وهى من اول الاسد الى آخر العقرب وزال المرى عن موضعه اربع اربع عشر جزءاً فان الهلال يرى تلك الليلة وان لم يكن مانعاً . . . افتادگى ازانجام ، نستعليق ، بى كا عناوين شنگرف ، درحاشيه تصحيح شده است ، اين رساله درآغاز نسخه بعنوان ( الرسالة الافاقية ) ودربرگ يادداشتى ضمن نسخه بعنوان ( اسطرلاب ابن الخجندى ) معرفى شده است . ، بدون جلد ، 15 برگ ، 21 سطر ، 5 / 19 * 12 سم ربع مسكون - اقاليم سبعه ( جغرافيا - فارسى ) افلاطون ، 427 ؟ - 347 ؟ ق . م رساله كوتاهى است درمعرفت اقاليم سبعه درربع مسكون زمين كه گويند بدستور اسكندر افلاطون آن را نگاشته ودرزمان سلطان خدابنده ترجمه به فارسى شده است . [ فهرستواره كتابهاى فارسى ، منزوى 1 / 220 ؛ نسخه هاى خطى فارسى ، منزوى 6 / 3981 ] 6047 ) نسخه شماره : 18 / 6824 - 4 / 35 آغاز : بسمله حمدله والعاقبة للمتقين والصلوة . . . اما بعد درتواريخ مى آيد كه چون اسكندر فيلقوس رومى سن شانزده رسيد بفرمان الهى داعيه جهانگيرى دردلش سرايت كرد پيش افلاطون فرستاد كه مى خواهم از بهر من طرح ربع مسكون واشكال و صور اقاليم عالم رابراى من بكشى واحوال . . . افلاطون طرح ربع مسكون را بكشيد وارسطاطاليس . . . درذكر كره زمين انجام : ودرخطه پنجم واخر اين خطه قطب شماليست كه شش ماه همه روز و شش ماه همه شب باشد تمام گرديد كتاب ربع مسكون نستعليق ، بى كا ، شعبان 1113 ، جلد : تيماج روغنى مشكى سوخت مجدول با ترنج وسرترنج ، 21 برگ ، 30 سطر ، 24 * 37 سم